In Den Dolfijn' Sint-Rijkers
In Den Dolfijn' Sint-Rijkers - #65

Bouwperiode: 1710 | Afkomstig van: Sint-Rijkers | Naar Bokrijk gekomen in: 1965 | locatie in het museum: Oost- en West-Vlaanderen

Het gebouw en zijn verleden

Dit gebouw stamt uit de 18de eeuw en is afkomstig uit Sint-Rijkers, waar het In den Dolphin genaamd werd. Onder één dak werden hier verschillende functies gecombineerd: bij het binnengaan betreed je de gelagzaal van een kleine dorpsherberg; in de kamer rechts herinneren de meubels aan de vroegere functie als gemeentehuis; de opkamer links was eerder voor privégebruik bestemd. Een deur uiterst rechts in de voorgevel gaf toegang tot een klompenmakerij.

DEN DOLPHIJN

Dit gebouw was meer dan 200 jaar lang een café. Een café uitbaten of ‘herberg houden’ was meestal een bijberoep. De herbergier was daarnaast ook landbouwer, houtbewerker, brouwer, smid, … Deze herberg werd door minstens 2 verschillende brouwers uitgebaat. De naam ‘Dolphijn’ verwijst wellicht naar het Franse ‘dauphin’, wat kroonprins betekent.

ARMENTAFEL

In de 18e eeuw werd het gebouw eigendom van de ‘dis’ of ‘armentafel’. OCMW, sociale zekerheid en ziekenfondsen bestonden nog niet. Onder andere de kloosters en de parochies namen de zorg voor armen en zieken op zich. De parochiale armentafels haalden hun inkomsten onder meer uit het verpachten van eigendommen. Ze verkregen die vaak dankzij erfenissen van gegoede parochianen. Wie in aanmerking kwam, kon voedsel of andere steun krijgen. Onder het Franse bewind (1795-1814) nam de staat de armenzorg op zich via ‘Burelen van Weldadigheid’ en ‘Burgerlijke Godshuizen’.

DE BURGEMEESTER OP CAFÉ

Dit gebouw was niet alleen een herberg, maar deed ook dienst als ‘gemeentehuis’. Dat klinkt vreemder dan het was. Steden hadden vroeger eigen gebouwen voor hun bestuur, maar in dorpen vonden de vergaderingen vaak plaats in een herberg. In sommige gemeenten gebeurde dat altijd in dezelfde herberg, in andere gemeenten wisselden de bestuurders af.