Een Bouwjaar?
Onder bouwjaren verstaan we thematische periodes van 18 maanden waarin één historische bouwtechniek of materiaal centraal staat. Tijdens het bouwjaar combineren we onderzoek, samenwerking en kennisdeling om deze technieken beter te begrijpen en hun hedendaagse relevantie te tonen. Die ligt bijvoorbeeld in duurzaamheid en circulariteit waardoor van oorsprong historische kennis en vaardigheden een essentiële bijdrage leveren in een tijdperk van klimaatbewust bouwen.
Lemen & Vitsen
Bouwen met aarde, al dan niet gewapend met houten vlechtwerk, maakt al deel uit van onze bouwcultuur sinds de prehistorie. In de 19e en 20ste eeuw werd deze traditie minder populair door de opkomst van goedkope bakstenen. Desondanks bleven mensen lemen stucwerk en leem-en vitswerk toepassen. Vlaanderen, en dan vooral Limburg, kent namelijk nog steeds heel wat vakwerkgebouwen die bijna permanent in gebruik zijn gebleven. Bovendien bleef men in het buitenland, met name Frankrijk en Duitsland, de aardebouw waarderen en innoveren. Dankzij deze voortdurende innovatie vindt de leembouw zijn we terug naar onze bouwsector.
Leem heeft tal van voordelen. Het is rijkelijk voor handen onder onze voeten, gemakkelijk te herstellen en heeft een aangenaam effect op het binnenhuisklimaat en vochthuishouding. Om deze vakkennis ten dienste laten staan voor de komende generaties wijdt Bokrijk | Vakmanschap en Erfgoed een heel “bouwjaar” aan leem-en vitswerk.
De Veldtekening
Ons eerste doel is de veldtekening. De veldtekening “lemen en vitsen” is het overzicht van de vakmensen, organisaties, instellingen en gemeenschappen die zich wijden aan het vakmanschap lemen en vitsen. Het is een van de belangrijkste doelstellingen van ons bouwjaar.
Enerzijds bevat de veldtekening een overzicht van allen die deze vakkennis meedragen en in de praktijk brengen. Anderzijds bevat het een analyse van de noden en kansen van deze sector. We werpen eveneens al een verkennende blik op de materiële kant van de zaal: historische gebouwen en collecties van historisch gereedschap. Dit alles bereiken we slechts dankzij het netwerk van gepassioneerden waar we dag in dag uit aan bouwen. De veldtekening zal gratis en openbaar op deze website worden gepubliceerd.
De Gesprekstafels
Een van de manieren om kwalitatieve informatie te verwerven is door te praten met de erfgoedgemeenschap. We verzamelen inzichten, stellen bestaande ideeën in vraag en vullen ons beeld van deze technieken steeds verder aan. Dankzij de wisselwerking tussen gesprek, onderzoek en samenwerking wordt duidelijk hoe relevant deze technieken vandaag nog zijn — ook voor bouwprofessionals, beleid en het grote publiek. Minstens even belangrijk is de uitwisseling tussen de deelnemers en het organische ontstaan van nieuwe netwerken.
Tijd voor actie!
Op basis van de informatie uit de veldtekening en de opgebouwde netwerken zullen er acties worden uitgevoerd om om historische bouwtechnieken te borgen met oog op hun hedendaagse relevantie, gebruik makende van ons bestaande aanbod van kennis en expertise. Dit kan uiteraard alleen met de erfgoedgemeenschap gebeuren. Samen met hen zetten we een verdiepend programma op voor dit bouwjaar.
De belangrijkste daarvan is al volop in beweging: het bouwen van een netwerk. Bouwen met leem kent al heel wat kleinere netwerken, maar de nood en de wil tot verbinding is groot. Met V&E willen we de spil zijn die deze verbinding mogelijk maakt. Hou zeker deze website in het oog of volg ons op LinkedIn om op de hoogte te zijn van al onze activiteiten rond lemen en vitsen!