Poortgebouw Heers
Poortgebouw Heers - #1

Bouwperiode: Midden 18e eeuw | Afkomstig van: Heers | Naar Bokrijk gekomen in: 1956 | locatie in het museum: Haspengouw

Het gebouw en zijn verleden

Rond 1900 werkten er op deze vierkanthoeve 10 knechten. Men hield er 30 paarden, evenveel koeien en varkens en bewerkte meer dan 100 ha akkerland. De hoeve was volledig in twee gedeeld: één deel voor de eigenaar (die eigenlijk voor 50% pachter was, en voor 50% eigenaar) en het andere deel voor het personeel. De hoeve werd in Bokrijk niet exact heropgebouwd. Oorspronkelijk vormden de woongedeelten een hoek en bevond zich naast de inrijpoort een grote schuur.

Jonge knechten en meiden

In deze rijke vierkantshoeve woonden niet alleen de boer en zijn familie, maar ook heel wat dienstpersoneel zoals knechten, meiden en herders. De inwonende knechten en meiden waren nog jong. De allerjongsten waren ongeveer 10 jaar. Ze traden meestal uit dienst net voor hun huwelijk. Inwonende knechten en meiden kregen een deel van hun loon in natura: voeding, onderdak, kleding, …

Paardenknecht

Op de hoeve van de familie Missotten werkten in 1900 minstens 10 knechten. Daaronder waren verschillende stalknechten. Dat was ook nodig voor de verzorging van de 30 paarden! De paardenknecht was een van de belangrijkste werknemers van een landbouwbedrijf. De boer wierf hem daarom zelf aan. De paardenknecht was verantwoordelijk voor de paarden en voor al het werk waar dierlijke trekkracht voor nodig was, zoals ploegen en het transport met paard en kar. Hij sliep meestal in de stal, omdat paarden vaak het kostbaarste bezit van de hoeve waren. De paardenknecht was ook de best betaalde knecht.

Wat is een schout?

De schout van Heers, Theodoor Jansis, woonde een tijdlang in deze hoeve. Een schout was de lokale vervanger van de ‘heer’ voor gerechtelijke en bestuurlijke zaken. Zijn taken verschilden naargelang plaats en tijd. Hij moest bijvoorbeeld cijnzen of belastingen innen en toezien op de naleving van wetten. Niet elk dorp had een eigen schout. Soms deed hij meerdere dorpen aan.