Museumwerking

BKRK

Met BKRK – ‘bokrijk brandmerkt’ – staat het Openluchtmuseum aan de vooravond van een sterk vernieuwingsproject. We staan al jaren garant voor de expertiseontwikkeling van vakmanschap, techniek en de toepassingen ervan in het museum. Met BKRK willen we ook de hedendaagse relevantie van al dat vakmanschap aantonen en steunen.

Wat is BKRK?

Een historische én futuristische kijk op vakmanschap

Wat heeft het vakmanschap van vroeger ons vandaag te vertellen? Hoe laten eigentijdse vakmensen zich inspireren door oude vakmanschappen en technieken? Maar ook: hoe wordt het vakmanschap getransformeerd door nieuwe technologieën?

Die vragen staan centraal in het project 'bokrijk brandmerkt'. Vertrekkend vanuit het verleden werpen we een totaal nieuw licht op het heden en de toekomst van vakmanschap.

Samen met een groep van enthousiaste vaklui, zijn we al jaren bezig met expertiseontwikkeling en het (her)ontdekken van de geschiedenis van vakmanschappen. Met BKRK gaan we een stap verder en trekken we al die kennis en kunde door naar de 21ste eeuw. Ons doel: de hedendaagse relevantie van authentiek vakmanschap aantonen en uitdiepen.

Waarom de naam 'bokrijk brandmerkt'? Oorspronkelijk betekent brandmerken: ergens een merkteken op aanbrengen als bewijs van eigendom, authenticiteit of kwaliteit. Daarnaast is er de figuurlijke betekenis van 'claimen' en 'zijn stempel drukken op'. Een brandmerk getuigt van de fierheid van de maker. Bovendien is Bokrijk ook een 'brand' in de Engelse betekenis van een sterk merk.

Professionele omkadering

Architect Bart Lens is aangesteld als curator van BKRK. Zijn visie stemt helemaal overeen met de richting die Bokrijk uit wil. “Bokrijk is erg belangrijk voor het Vlaamse erfgoed. Tal van eigentijdse ontwerpen, of het nu gaat om architectuur, meubelontwerp of keramiek, stoelen op oude gebruiken en technieken die in Bokrijk schering en inslag zijn”, zegt Bart Lens. ”De toekomst van Bokrijk schuilt erin om de bezoekers vanuit het hier en nu verbanden te laten leggen met het verleden, eerder dan nostalgisch terugblikken op hoe het eens was. Geschiedenis schrijven, in plaats van tonen.” Vanuit zijn rijke professionele ervaring, werkt Bart Lens aan dit project mee als adviseur en creatief klankbord.

Bovendien wordt per vakgebied een vakcurator aangesteld die hier op eigenzinnige wijze vorm en inhoud aan geeft. Op die manier wordt de vakspecifieke kennis en kunde in een hedendaags daglicht geplaatst.

10 vakmanschappen

Vakmanschap is een combinatie van doorgedreven vakkennis met het vermogen om deze kennis al doende in een kwalitatief product om te zetten. Met dit uitgangspunt selecteerden Bokrijk en Geheugen Collectief de 10 vakmanschappen die in 2016-18 ontsloten worden. Het gaat om brood, leder, smidse, bier, pottenbakken, textiel, kruidenier, imker, hout en tot slot het verhaal van de handel.

De 10 vakmanschappen zijn allemaal uit het dagelijks leven gegrepen. In de voorindustriële periode maakten ze onmiskenbaar deel uit van de basiseconomie van elke dorpsgemeenschap. Enerzijds wil Bokrijk het historische verhaal vertellen, met gebruik van de aanwezige verzameling gebouwen, voorwerpen, fauna en flora én de expertise die onze werknemers in de loop der jaren hebben opgebouwd. Anderzijds gaan de vakcuratoren de relevantie van de 10 vakmanschappen aantonen voor vandaag en morgen.

We kiezen heel bewust voor het woord vakmanschap. Termen als ‘ambacht’ of ‘oude technieken’ dekken de lading onvoldoende. Vakmanschap slaat niet alleen op een professionele specialisatie maar ook op de overdracht van kennis en kunde van mens tot mens, binnen een sociale context. Of het nu gaat over melk karnen, de was doen, ijzer smeden of bier brouwen. Alles komt neer op het unieke samengaan van hoofd en handen.

Expertise- en opleidingscentrum

Op korte termijn kunnen bezoekers de 10 vakmanschappen voelen, ruiken, horen en zien. Bovendien gaan ze er ook zelf mee aan de slag, hetzij alleen, hetzij in klas- of groepsverband.

Op langere termijn hopen we onze rol als expertisecentrum voor vakmanschap waar te kunnen maken. In samenwerking met opleidingscentra en hogescholen streven we na om in Bokrijk kwalitatieve opleidingen aan te bieden voor jong en oud. Met deze aanpak willen we een breed publiek aanspreken én tegelijk het verschil maken.

Lederwedstrijd

Volledig in lijn met de visie van BKRK lanceerde Bokrijk in het najaar van 2014 een lederwedstrijd voor zowel jonge ontwerpers als gevestigde waarden. Ook de andere vakmanschappen zullen de volgende jaren uitgespeeld worden via een wedstrijd. De opdracht van de wedstrijd bestond er uit om een object uit het dagelijkse leven te ontwikkelen en zo dit vakmanschap in al zijn facetten te tonen. Een hedendaagse insteek en aangepaste vormgeving, economische haalbaarheid, duurzaamheid en een referentie naar een authentieke productiemethode zijn sleutelwoorden. De jury met vakmensen uit diverse gebieden zoals o.a. Peter Vavedin (Schoenen Ambiorix), Michaël Verheyden (designer) en Veerle Windels (modejournaliste) beoordeelde de inzendingen, elk vanuit zijn of haar eigen expertise.

De drie laureaten van de wedstrijd zijn:

  • 1ste prijs: O-binder - Margot Declerck (°1993, uit Herne)
    Een lederen riempje, bedoeld voor het samenhouden van allerhande kabels. Een eenvoudig ontwerp met een vernuftige verbinding tussen vakmanschap en technologie. Ontstaan als nieuwe toepassing voor restmateriaal van leder, staat duurzaamheid in dit ontwerp centraal.
  • 2de prijs: Frisbee – Filip Cappoen en Paul Devriendt (resp. °1971, uit Dendermonde en °1984, uit Asse)
    Een volledig uit leer vervaardigde frisbee, een ongewone toepassing van het leervakmanschap en potentiële BKRK-hoogvlieger. Deze frisbee sublimeert een banaal speelgoedartikel tot een luxueus en verfijnd object. Zo het al speelgoed is, dan eerder een exclusieve ‘toy for hipsters’.
     
  • 3de prijs: Speelgoedauto – Caroline Gielen (°1979, uit Hasselt)
    Een archetype van een auto, volledig gevormd uit leer. De ontwerper slaagde erin om drie modellen speelgoedauto’s te herleiden tot hun essentie. Vakmanschap op kindermaat.

Bekijk hier het volledige ledermagazine.

Keramiekwedstrijd

Voor de tweede maal op rij lanceerde Bokrijk een wedstrijd gericht naar jonge ontwerpers en gevestigde waarden. Na de lederwedstrijd in 2014, was KERAMIEK het centrale thema in 2015. De opdracht van de wedstrijd bestond er uit om een object uit het dagelijkse leven te ontwikkelen en zo dit vakmanschap in al zijn facetten te tonen. Een hedendaagse insteek en aangepaste vormgeving, duurzaamheid en een referentie naar een authentieke productiemethode waren sleutelwoorden. Een jury met vakmensen uit diverse gebieden beoordeelde de inzendingen. In haar museumshop bouwt Bokrijk gestaag aan een productengamma met BKRK-label, gelinkt aan vakmanschap. Het winnennde ontwerp van deze wedstrijd krijgt een plaats binnen deze lijn.

De 3 laureaten van de wedstrijd zijn:

  • 1ste prijs: No-spoon – Stijn Schauwers (°1977, uit Geel)
    Een walsend espressokopje, gekenmerkt door een bolle onderkant waardoor een lepel overbodig wordt voor het mengen van koffie met melk of suiker.

  • 2de prijs: Belmar – Liane Castermans (°1990, uit Genk)
    Belgische en Marokkaanse cultuur samen in een servies. Multiculti op kleine schaal en smakelijk geserveerd.

  • 3de prijs:  (kl)EI – Sylvie Van de Walle (°1978, uit Waarschoot)
    Een zelf te lijmen ei als symbolisch omhulsel voor datgene wat dierbaar is.

Bekijk hier het volledige keramiekmagazine.

BKRK-producten te koop

Onder de noemer BKRK wil Bokrijk een collectie aan hedendaagse designproducten uitbouwen die refereren aan een vakmanschap of authentiek productieproces. De BKRK-producten zijn verkrijgbaar in de museumshop in het Openluchtmuseum en in de webshop. Een lederen kaarthouder van ontwerpersduo Kuppers & Wuytens en twee ‘Do it yourself’-varianten van de geldbuidel zijn de eerste producten die het BKRK-label dragen.

Naar de webshop